ابن سعد ( مترجم : محمود مهدوى دامغانى )
365
الطبقات الكبرى ( فارسي )
( 1 ) احمد بن محمد بن حنبل كنيهاش كه خدا از او خشنود باد ابو عبد اللّه بود ، او محدثى استوار و مورد اعتماد و راستگفتار و پر حديث بود ، او در موضوع قديم يا مخلوق بودن قرآن به زحمت افتاد و به فرمان معتصم او را تازيانه زدند كه بگويد قرآن مخلوق است و خوددارى كرد و نگفت ، پيش از آن هم او را زندانى كرده بودند و او بر اعتقاد خود پايدار ماند و به ايشان پاسخى نداد ، سپس او را فراخواندند تا پيش متوكل ببرند ، پس از آن اموالى به او ارزانى داشتند و او از پذيرش آن خوددارى كرد . احمد بن محمد بن حنبل پيش از ظهر جمعه درگذشت مردمى بسيار از اهل بغداد و جز ايشان در تشييع جنازهاش حاضر شدند و پس از نماز عصر او را به خاك سپردند . « 1 » هارون بن معروف كنيهاش ابو على بود و در بغداد به ماه رمضان سال دويست و سى و يك درگذشت . قاسم بن سلام كنيهاش ابو عبيد و از آزادشدگان خراسانى و معلم ادب و به نحو قواعد عربى آشنا بود ، او به كسب حديث و فقه پرداخت و به روزگار حكمرانى ثابت بن نصر بن مالك در شهر طرسوس ، ابو عبيد سرپرست قضاى آن شهر بود ، پس از آن هم همواره با ثابت و فرزندان او بود و به بغداد آمد كتابى دربارهء واژگان دشوار حديث و كتابهاى ديگرى تأليف كرد و مردم از او حديث شنيدند ، ابو عبيد حج گزارد و در مكه به سال دويست و بيست و چهار درگذشت .
--> ( 1 ) با توجه به اين موضوع كه تاريخ مرگ احمد بن حنبل به سال 241 بوده است ، ترديدى باقى نمىماند كه اين بخشهاى طبقات را شاگردان و راويان ابن سعد نوشته يا تكميل كردهاند .